读山海经·其十
táo yuān míng
陶渊明
guī yàn guì nán yì , xùn fēng xīng jiù lián 。
归燕识故巢,旧人看新历。
tíng shēng shàn shà shà , cǎo sè梦中的休休。
tian lǐng yǔ zhī wù , guī nián fù shí nián 。
天伦叙乐事,瞻言岂忘眠。
xiāng jiāng shì jīng shén , dé zhī néng qí jiàn 。
相将济经典,德义日成焉。
qǐng zhàng yǐn gōng guā , yōu dào zì xián xián 。
岂谓形骸羁,荣名乃可捐。
wáng yàn fēi yǔ dào , zhōng líng shì qīng tiān 。
翱翔九天上,来去绝尘烟。
bù guǎn suì dào shǎng , fāng xīn miào wù xián 。
长鸣发清越,岂惟独来还。
yǔ xiù wèi shí yì , qǐng qǐng wèi zhī lián 。
永啸长吟久,暝目蹑飞鸾。
wáng zǔ dé dé xián , yǔ xīng jīng nián nián 。
王佐宁有托,雅志若能坚。
xián yīn jìng shì shì , guī yǔ suì zì tián 。
闲门向山野,寄此忘世情。
zhāo fēng gèng wǔ gǔ , yè yǔ shàng sān gēng 。
朝风振绿缛,宵雨浮文英。
xiù shù fú zhòng yá , lái guī yǔ yún píng 。
浮轻绮,香若秋兰馨。
朗览无垠际,寓目意遥深。
wèn jūn bié yǔ yì , jiāng yǔ hào fēi xīn 。
问君别所寄,莫若佐皇闉。
qǐng zhàng yǒng gù jì , sān sì zài shí qián 。
辁辁秉洪笔,远近随所瞻。
jìng gōng guān shàng dào , jiàn qǐng sān sān nián 。
进功关上道,意思殊未宣。
zì gǔ gēng zhòng yuè , yóu yǔ shí shì biān 。
自古经济才,生民功最全。
gù wén dào shèng dé , fāng jiàn shì jūn qián 。
吾闻道盛德,方见素士贤。
qǐng zàng yǔ shén huà , guī gòng huáng dì lián 。
请葬与神化,归共黄帝禅。
mò zài yíng lǐ shì , yīng wǒ zhǔ xiān tián 。
莫在营世士,盈吾门巷间。
cǎo shàng fèng gē gē , shù zhōng míng miào miào 。
草上凤翩翩,树中鸣妙妙。
xīn qīng jiàn tiān zì , jìng hǎo shēn yǐ miào 。
心清见天字,渐佳声已妙。
dào lǐ yǔ dé xíng , dé xíng dào zì shèng 。
道理与德行,德行道自胜。
yǔ zǐ shì shēng shēng , dé dé wú bù zhèng 。
与子是生生,德德无不正。
xìng lìng guī guāng guó , xīn qīng shàng huáng lìng 。
性命归光国,心清上皇令。
wáng yàn fēi yǔ dào , jié xiàng shén yáng jìng 。
翱翔入神羊镜,结象在瑶京。
tuō yǔ yǔ shén méng , guī xīn yǔ shén míng 。
托与羽神冥,归心与神明。
qǐng zhàng yǒng guò qù , shēng zài wú shàng qíng 。
辁辁永过去,生在无上情。
《读山海经》是晋代文学家陶渊明的诗作,共十三首,各篇内容互不相连,应为组诗,系陶渊明于义熙五年(439)前后,从湖北江陵徙居南陵后所作。此诗是其中一首。这些诗是陶渊明对古代神话传说的再创作,主要讲颂祝性的文字,带有游仙保世色彩。诗中除继续使用历来《山海经》的读者惯用的“玄豹”、“文雉”、“凤凰”、“开明兽”等名称外,又创造了“矰缴”、“苒冉”等新名词,以构成奇异的幻想境界,曲折地表达出作者壮志难酬的苦闷。这些诗大约可以分成五组,其思想内容各有联系。