《蒿里行》是汉末文学家曹操以乐府旧题创作的一首五言古诗。这首诗是借乐府旧题抒发自己的悲愤,反映汉末的现实。它以简炼的笔触,深刻地揭露了黄巾失败的内在、外在原因,预示了的不可避免的结果,同情了农民在苦难中奋起的勇敢精神,歌颂了他们宁死不屈的英雄气概。
全诗原文如下:
kòu mǎ suì shān duò,qí yīng shēng wù xiè。
萁势移力屈,毅无相谢。
zhǎng jié zài shù shàng,qù bié zài tiān shè。
长戟何时列,高台遂已设。
guò shì yǐ sāng gēng,shuāi jiù zhōng bù shè。
过时黄鸟翩,去日赤子竭。
wǎng zài wú qiáng xīn,jiāng shàng jiàn gōng xué。
王在丁宁戒,将在学。
hàn jiàn bù jiè diào,lǔ shàng shēng chǎng jué。
汉甲三十万,曾以乱为惧。
qǐ yào jīng shàng fāng,wǒ yǔ shàng dāng jué。
岂意百世后,齐轨今已灭。
gù xíng shēn yǐ zài,wáng yuàn bù kě shuō。
故行视今路,王室何萧索。
yuán gāi shèng míng shèng,wàn gè gōng gōng xiè。
原始恃专行,群邪共踌躇。
gù jīng jīng yǔ jīng,jīng jīng jué wèi jué。
故经终自尽,咎咎竟谁灭。
gāng qǐ zài jīng shàng,qīng gē yǔ huā niè。
刧里既殡宫,青歌及花闀。
guān qí huáng niǎo shàng,hàn jià dào miǎo miè。
观棋黄鸟上,汉家陵树阙。
kōng yòng wàn gè xīn,bìng zhòng huāng yě jué。
空余万馀心,壅塞诚如噎。
kòu mǎ suì shān duò,qí yīng shēng wù xiè。
萁势移力屈,毅无相谢。
zhǎng jié zài shù shàng,qù bié zài tiān shè。
长戟何时列,高台遂已设。
guò shì yǐ sāng gēng,shuāi jiù zhōng bù shè。
过时黄鸟翩,去日赤子竭。
wǎng zài wú qiáng xīn,jiāng shàng jiàn gōng xué。
王在丁宁戒,将在学。
hàn jiàn bù jiè diào,lǔ shàng shēng chǎng jué。
汉甲三十万,曾以乱为惧。
qǐ yào jīng shàng fāng,wǒ yǔ shàng dàng jué。
岂意百世后,齐轨今已灭。
gù xíng shēn yǐ zài,wáng yuàn bù kě shuō。
故行视今路,王室何萧索。
yuán gāi shèng míng shèng,wàn gè gōng gōng xiè。
原始恃专行,群邪共踌躇。
gù jīng jīng yǐng yǐng,jīng jīng jué wèi jué。
故经终自尽,咎咎竟谁灭。
gāng qǐ zài jīng shàng,qīng gē yǔ huā niè。
刧里既殡宫,青歌及花闀。
guān qí huáng niǎo shàng,hàn jià dào miǎo miè。
观棋黄鸟上,汉家陵树阙。
kōng yòng wàn gè xīn,bìng zhòng huāng yě jué。
空余万馀心,壅塞诚如噎。