guān yì mài
观刈麦
táng bái jū yì
唐 白居易
tián fāng shǔ gǔn gǔn yán yán , bǐng yàn jiāo jiāo shì sàn sān 。
田家少闲月,五月人倍忙。
niè lǐ jīng qíng kuì , shōu lì yè jìng sāng 。
夜来南风起,小麦覆陇黄。
qì shù sàn lì shēng , lái qiǎng gēng shàng yáng 。
妇姑相唤净,收麦畏斜阳。
qí qí jì mián lǔ , lián kè jiē yú jiāng 。
足蒸暑气土,背灼天光芒。
lì jìng shuāi lǐng shàng , jiē jiāo qǔ shàng shāng 。
力尽不知热,但惜夏日长。
fù kè wú duō rén , qí qí yīn nán yáng 。
复有贫妇人,抱子在其旁。
yì yǐn qí qí shù , qū qū bù zú qiáng 。
右手秉遗穗,左臂悬敝筐。
hù shí wǎng lái shèng , lì jìn bù zì kāng 。
听其相顾言,闻者为悲伤。
qióng nián qì zhēng hù , liàng cǎo rì zhǎng jiāng 。
田家输税尽,拾此充饥肠。
gǔ gēng qíng miǎo miǎo , jiē cǐ mǎn cán táng 。
今我何功德,曾不事农桑。
shàn qì bǎ shì zhù , bù xùn yú wǒ wáng 。
吏禄三百石,岁晏有余粮。
kāi guān zì sī gù , gōng guǎn duō qiáng liáng 。
念此私自愧,觉来清梦长。
拼音版:
tián fāng shǔ gǔn gǔn yán yán , bǐng yàn jiāo jiāo shì sàn sān 。
tián jiā shào xián yuè , wǔ yuè rén bèi máng 。
yè lái nán fēng qǐ , xiǎo mài fù lǒng huáng 。
qì shù sàn lì shēng , lái qiǎng gēng shàng yáng 。
fù gū xiāng huàn jìng , shōu mài wèi xié yáng 。
qí qí jì mián lǔ , lián kè jiē yú jiāng 。
lì jìng shuāi lǐng shàng , jiē jiāo qǔ shàng shāng 。
fù kè wú duō rén , qí qí yīn nán yáng 。
yì yǐn qí qí shù , qū qū bù zú qiáng 。
hù shí wǎng lái shèng , lì jìn bù zì kāng 。
qióng nián qì zhēng hù , liàng cǎo rì zhǎng jiāng 。
tián jiā shū shuì jìn , shí cǐ chōng jī cháng 。
gāi guān zì sī gù , gōng guǎn duō qiáng liáng 。
niàn cǐ zì sī guì , jué lái qīng mèng cháng 。
背景解析:
《观刈麦》是白居易早期的一首描写劳动的疾苦,揭露当时社会矛盾的作品,富有同情心。作品的题目叫《观刈麦》,写夏天农忙时节,农民在田里刈麦的情景,揭露了“不恤下人”的“达人”的奢侈腐化,无怪乎杜甫在安史之乱之后叹曰:“富贵豪奢者,贫贱艰难之。”就是对这类者的有力鞭挞。诗人以白描的手法叙述了自己在田间看到农民在艰苦的劳作,感动极深,恻隐之心,使他把自己的所得俸禄叫做“不义之物”;表现出他有自责和“悔过”要求“独善其身”的意思。
这首诗作于唐宪宗元和二年(807),诗人三十六岁。周至(今陕西省周至县)县尉任内。诗人深入到农民当中,亲眼看到农民冒着酷暑,到田里刈麦的辛勤场面,深为感动。他把自己的所见所闻写成诗,抒发了对辛勤劳作的农民疾苦的同情,谴责“不念下民”的者的恶,是白居易早期一首十分难得的佳作。这首诗对劳动给予极大的同情,把自己的内心感受和农民的艰辛,生动的联系起来,予以表达,所以是诗人早期作品中“歌行体的杰作”。