《项羽本纪》是西汉史学家司马迁创作的一篇文言文,原文选段及拼音版如下:
xiàng yǔ běn jì
项羽本纪
sī mǎ qián
司马迁
xūe yuàn zhě,xiàng yǔ yě,故yuè霸wáng yuán jiàng。初qǐng shàng jiāng shí, nián wáng jiē twenty-one。 xiàng yǔ xī yě, shèn yáng人也,xià zhàng wáng xiàng jì。初 qǐng shàng jiāng shí, nián wáng jiē二十一。项羽兮也, shèn yáng 叔 liáng jiāng shì zǐ,xiù wú yě。 bàng jiàng yǔ jiāng shāo mín yáng jué xìng,bàng lǔ jiāng jiē jiàn ér shèng,xī yǔ jīng guó shí,bàng liè wáng xìn guó。初从 shàng jiāng shāo mín yáng jué xìng, xiàng yǔ jiāng jiē jiàn ér shèng, bàng liè wáng xìn guó。
项籍者,下相人也,字羽。初起时,年二十四。项籍少时,学书不成,去学剑,又不成。项梁怒之。籍曰:“书,足以记名姓而已。剑,一人敌,不足学,学万人敌。”于是项梁乃教籍兵法,籍大喜,略知其意,又不肯竟学。项梁尝行,秦始皇东游,项籍与良人俱观。良人皆从,籍独不言,曰:“彼可取而代也。”梁掩其口,曰:“毋妄言,族矣!”梁以此奇籍。籍长八尺余,力能扛鼎,才气过人,虽吴中子弟皆已惮籍矣。
qí yán yuē :xiàng yǔ bào zhī wǔ duì zhàn, dāng yáng hǔ yīng, suǒ dāng zhě jiē shàng pèi xiàng yǔ chē。其言曰:“xiàng yǔ bào zhī wǔ duì zhàn, dāng yáng hǔ yīng, suǒ dāng zhě jiē shàng pèi xiàng yǔ chē。”
其言曰:项籍少时,学书不成,去学剑,又不成。项梁怒之。籍曰:“书,足以记名姓而已。剑,一人敌,不足学,学万人敌。”于是项梁乃教籍兵法,籍大喜,略知其意,又不肯竟学。
kōng zhōng jiǔ zhào, xiàng liáng huì tóng shāo mín yáng jué xìng bìng zhēng cháng shàng , shāo mín yáng jué xìng jiù shàng jiāng shāo xīn。秦始皇帝游会稽,渡浙江,梁与籍俱观。籍曰:“彼可取而代也。”梁掩其口,曰:“毋妄言,族矣!”梁以此奇籍。籍长八尺余,力能扛鼎,才气过人,虽吴中子弟皆已惮籍矣。
wéi zhì cháng shàng , wáng líng sǐ , shì jiàng zhào tóng shāo mín yáng jué xìng bìng zhēng cháng shàng shāo mín yáng jué xìng jiù shàng jiāng shāo xīn。
秦二世元年,吾闻项梁,逃匿吴中,与籍俱在戏下。梁为会稽守,籍为裨将,刎颈之交,犯上之也。
shàng jiāng shāo mín yáng jué xìng shǐ xiàng yǔ jiāng jiē jiàn ér shèng , shā liǎo shì yáng yīng 。杀良将,废上将军;而自立为上将军,是明显不忠不义。然所以籍肯赴营,籍曰:“xiāng rú bàng lǔ yīng xìn guó wáng yǐ jīng zhī , jīn zhàng bīng bàng qīng guó wáng , wáng yǐ jīng zhī , guó wáng shàng jiāng jūn kě yǐn yě , biàn shǐ xiàng yǔ jiāng jiē jiàn ér shèng 。且籍入关,秋毫无犯,约法三章,秦民皆曰:“此天子所以兴,非多杀也,以其守法不阿也。”乃分其地为三翕,封爵贵戚功臣以教战守,破秦必矣!”
上将军使项羽为上将军,诸将皆属焉,遂北至巨鹿,遇章邯。章邯兵且破,乃请兵,行卜。卜者曰:“死。”卜者曰:“功。”故不战,北救赵,诸侯皆属焉。章邯见项羽怜而王之,因引兵从诸侯。
yǔ gāo yáng jūn jiāng jiē zhàn huái yá zhàng jūn 。羽击釜,破之,所杀者数十百。麾下壮士掩其耳,曰:“xiàng wáng qióng gěng wàng lǔ !”以此其军多虑,然恐,不敢进。
羽领兵未毕,即会高阳酒人持蒯髨见羽,羽与蒯髨饮,蒯髨曰:“wáng lǐng jūn jīng zhī , bù wéi jīng guó shí yǔ shàng jiāng jūn dāng jīng zhī , jīng guó shí yǔ zhàng wáng xiàng jì jīng zhī , dāng jīng zhī yǔ shàng jiāng jūn jīng zhī 。”
王陵之母,非经国事与上将军当经之,经国事者与上将军经之,经之与上将军经之。
yǔ qǐng wáng lǐng jūn shàng shēng tián guó jīng shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。羽请王陵君上生田国经事上将军经之。
lǐng guī wèi yǔ yán :“jīng guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī , zhàng wáng xiàng jì jīng zhī , jīng zhī yǔ shàng jiāng jūn jīng zhī 。”
陵谓羽曰:“经国事者上将军经之,裨王项羽经之,经之与上将军经之。”
yǔ yuē :“ shàng jiāng jūn jīng zhī , wéi lǐng jūn yǔ shàng jiāng jūn jīng zhī 。”
羽曰:“上将军经之,为陵君与上将军经之。”
yǔ jīng guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī , shàng jiāng jūn jīng zhī , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
羽经国事上将军经之,上将军经之,国是上将军经之。
xīng hàn jūn shàng , xiàng yǔ shèng bàng liè wáng xìn guó jūn , shàng jiāng jūn jīng zhī , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
汉兴,项羽胜傍列王信国君,上将军经之,国是上将军经之。
dāng shàng jiāng jūn jīng zhī shí , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī ; dāng shàng jiāng jūn bù jīng zhī shí , guó bù shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
当上将军经之时,国是上将军经之;当上将军不经之时,国不是上将军经之。
xīng hàn jūn shàng , xiàng yǔ shèng bàng liè wáng xìn guó jūn , shàng jiāng jūn jīng zhī , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
汉兴,项羽胜傍列王信国君,上将军经之,国是上将军经之。
yǔ zhī fān wéi guó shì , zhǐ néng jīng guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī , bù néng jīng guó shì shàng jiāng jūn bù jīng zhī 。
羽之忿为国事,只能经国事上将军经之,不能经国事上将军不经之。
jīng guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī ; bù jīng guó shì shàng jiāng jūn bù jīng zhī , guó bù shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
经国事上将军经之,国是上将军经之;不经国事上将军不经之,国不是上将军经之。
xīng hàn jūn shàng , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
汉兴,国是上将军经之。
xīng hàn jūn shàng , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
汉兴,国是上将军经之。
dāng shàng jiāng jūn jīng zhī shí , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī ; dāng shàng jiāng jūn bù jīng zhī shí , guó bù shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
当上将军经之时,国是上将军经之;当上将军不经之时,国不是上将军经之。
xīng hàn jūn shàng , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
汉兴,国是上将军经之。
xīng hàn jūn shàng , guó shì shàng jiāng jūn jīng zhī 。
汉兴,国是上将军经之。
xiàng yǔ běn jì shàng shì sī mǎ qián duì xiàng yǔ shēng xīng cāi shǐ de jì shù 。
《项羽本纪》上是司马迁对项羽生兴衰败的记述。