宋玉《九辩》原文及翻译
原文:
皇天平分四时兮,窃独悲此廪秋。感平原之鼓吹兮,兮焉如斯独愁。
僚僚之岁兮,摄提在兹。杜若始发兮,吾将沅兮。
乘舲船予上沅兮,齐吴榜以击汰。
横大江兮扬灵,纵中流兮浮文。
凌阳侯之滂沛兮,乘回渊之湍流。
奋驾而骛兮,低佪屡绝。
傈傈天音兮,极丽而长秀。
兴余言以自始兮,将以理而愍诒。
皇舆之湍韵兮,昭后人之寕思。
罔顾章之典慝兮,卬规矩而妄湏。
苟中情之端直兮,莫终然以媠愩。
昔吾师之告我兮,力辑志以从教。
俾折节而从衡兮,申之以忿惋。
退沈沉以愍察兮,进庶几而翱翔。
心絓结其不可解兮,纡谰膇兮踌躇。
悲哉!秋之为气也。萧瑟兮,草木摇落而变衰。
憭慄兮,若在远行。登山临水兮,忛惛翕翼。
惝怳兮,既翕翕兮。翱翔兮,来周集兮。
皇天平分四时兮,窃独悲此廪秋。
后望私门之内兮,迫胁之祸至于身。
退迩清虚以自适兮,顺趣眇以无方。
蹀清廌以徐步兮,折若椒以自芳。
泝江、湘以悼思兮,就长洲而憺荡。
聊浮游以逍遥兮,牵瑶策以徜徉。
登崑山以远望兮,驰玄阁以长吟。
申旦以舒光兮,览天地之无垠。
奋翼兮纵翱翔,骋六翕以驰骋。
猗重欤此广厦兮,靡穷处兮靡穷方。
平原忽兮路下,廓山川兮永陵。
奋驾兮骖佗,周流兮乎方。
条八悊而闯舋兮,沛翱翔兮吹矣。
忽翱翔之焉薄,眇卓翕以趔趄。
飘风屯其相猒兮,帅云霓而来御。
纷总总其离合兮,斑陆离其上下。
忽翱翔之焉薄,傥及余之以嬉。
将息兮神康,羌声娱娱。
固时俗之工巧兮,俪姱脍以偩愉。
忽驰骛以追逐兮,儵翕翕而俟时。
瞻白云以骋志兮,览高冈以舒辞。
匪陋儒之龌龊兮,将偃志乎千岁。
憭慄兮,若在远行。登山临水兮,忛惛翕翼。
翱翔兮,来周集兮。
皇天平分四时兮,窃独悲此廪秋。
何处合成愁,离人心上秋。
翻译:
皇天平分一年为四季,我独自悲叹这肃杀的秋天。
听到平原上阵阵号鼓,我心里哪里还禁得住忧愁伤感。
一年一度又临岁暮,不知不觉已到了深秋。
杜若刚刚吐出芳馨,我将要去沅水漂流。
驾着舲船向沅水进发,船桨齐起水面荡起水涡。
在大江意飘泊,任它在江心任意漂浮。
迎着狂涛巨浪,随着漩涡急速奔流。
奋力驾船向前,忽左忽右忽沉忽浮。
耳边风声猎猎作响,声音宏亮又十分长久。
兴起我的言辞开始诉说,我要用辞句来申诉忧愁。
让君王的车舆在江水中,使后人能明白我的忧愁。
不顾朝政的混乱,不遵守而任意胡为。
只要心中所思正直无私,最终也不会遭到愆咎。
从前我老师曾教训过我,要振奋精神听从他的。
要克制自己,要反复考虑,要申述自己愤懑的心情。
退而沉思,进而观察,努力向上,展翅翱翔。
心中郁结着忧愁苦闷,思绪缠绵,徘徊彷徨。
悲哉,秋天的气候也!萧瑟凄凉,草木凋零,万物变衰。
凄凉寒冷,如同远行一样。登山临水,心神恍惚,展翅飞翔。
皇天平等地分了一年为四季,我独自悲叹这肃杀的秋天。
回顾宫廷里的倾轧,我预感到将有迫胁之祸降临。
且退隐到清静旷远之地,顺随自然,无牵无挂。
慢慢地在清道上行走,折椒桂以为。
溯流而上,来到湘水,来到长满香草的水洲。
暂且逍遥自在,手持瑶策,任意徜徉。
登上崑山向远处眺望,在玄阁中高声吟唱。
天亮时,阳光普照,纵目四望,天地无垠。
展翅翱翔,任意奔驰,在这广阔的天地之间。
多么美好的广厦大厦,没有穷尽,没有穷方。
平原辽阔,道路伸展,山川开阔,丘陵绵长。
奋驾四马,周游天下,八面玲珑,到处奔忙。
忽左忽右,忽上忽下,忽快忽慢,忽前忽后。
忽而飘风怒吼,忽而云霓。
云霓忽聚忽散,忽上忽下,忽左忽右。
忽然展翅高飞,忽而俯冲下降。
忽然展翅飞翔,忽然又徘徊彷徨。
忽然展翅飞翔,忽而徘徊彷徨。
忽然展翅飞翔,忽而俯冲下降。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。
忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。