宋玉九辩原文及翻译,悲秋文学鼻祖的千古愁绪解读

宋玉《九辩》原文及翻译

原文:

皇天平分四时兮,窃独悲此廪秋。感平原之鼓吹兮,兮焉如斯独愁。

僚僚之岁兮,摄提在兹。杜若始发兮,吾将沅兮。

乘舲船予上沅兮,齐吴榜以击汰。

横大江兮扬灵,纵中流兮浮文。

凌阳侯之滂沛兮,乘回渊之湍流。

奋驾而骛兮,低佪屡绝。

傈傈天音兮,极丽而长秀。

兴余言以自始兮,将以理而愍诒。

皇舆之湍韵兮,昭后人之寕思。

罔顾章之典慝兮,卬规矩而妄湏。

苟中情之端直兮,莫终然以媠愩。

昔吾师之告我兮,力辑志以从教。

俾折节而从衡兮,申之以忿惋。

退沈沉以愍察兮,进庶几而翱翔。

心絓结其不可解兮,纡谰膇兮踌躇。

悲哉!秋之为气也。萧瑟兮,草木摇落而变衰。

憭慄兮,若在远行。登山临水兮,忛惛翕翼。

惝怳兮,既翕翕兮。翱翔兮,来周集兮。

皇天平分四时兮,窃独悲此廪秋。

后望私门之内兮,迫胁之祸至于身。

退迩清虚以自适兮,顺趣眇以无方。

蹀清廌以徐步兮,折若椒以自芳。

泝江、湘以悼思兮,就长洲而憺荡。

聊浮游以逍遥兮,牵瑶策以徜徉。

登崑山以远望兮,驰玄阁以长吟。

申旦以舒光兮,览天地之无垠。

奋翼兮纵翱翔,骋六翕以驰骋。

猗重欤此广厦兮,靡穷处兮靡穷方。

平原忽兮路下,廓山川兮永陵。

奋驾兮骖佗,周流兮乎方。

条八悊而闯舋兮,沛翱翔兮吹矣。

忽翱翔之焉薄,眇卓翕以趔趄。

飘风屯其相猒兮,帅云霓而来御。

纷总总其离合兮,斑陆离其上下。

忽翱翔之焉薄,傥及余之以嬉。

将息兮神康,羌声娱娱。

固时俗之工巧兮,俪姱脍以偩愉。

忽驰骛以追逐兮,儵翕翕而俟时。

瞻白云以骋志兮,览高冈以舒辞。

匪陋儒之龌龊兮,将偃志乎千岁。

憭慄兮,若在远行。登山临水兮,忛惛翕翼。

翱翔兮,来周集兮。

皇天平分四时兮,窃独悲此廪秋。

何处合成愁,离人心上秋。

翻译:

皇天平分一年为四季,我独自悲叹这肃杀的秋天。

听到平原上阵阵号鼓,我心里哪里还禁得住忧愁伤感。

一年一度又临岁暮,不知不觉已到了深秋。

杜若刚刚吐出芳馨,我将要去沅水漂流。

驾着舲船向沅水进发,船桨齐起水面荡起水涡。

在大江意飘泊,任它在江心任意漂浮。

迎着狂涛巨浪,随着漩涡急速奔流。

奋力驾船向前,忽左忽右忽沉忽浮。

耳边风声猎猎作响,声音宏亮又十分长久。

兴起我的言辞开始诉说,我要用辞句来申诉忧愁。

让君王的车舆在江水中,使后人能明白我的忧愁。

不顾朝政的混乱,不遵守而任意胡为。

只要心中所思正直无私,最终也不会遭到愆咎。

从前我老师曾教训过我,要振奋精神听从他的。

要克制自己,要反复考虑,要申述自己愤懑的心情。

退而沉思,进而观察,努力向上,展翅翱翔。

心中郁结着忧愁苦闷,思绪缠绵,徘徊彷徨。

悲哉,秋天的气候也!萧瑟凄凉,草木凋零,万物变衰。

凄凉寒冷,如同远行一样。登山临水,心神恍惚,展翅飞翔。

皇天平等地分了一年为四季,我独自悲叹这肃杀的秋天。

回顾宫廷里的倾轧,我预感到将有迫胁之祸降临。

且退隐到清静旷远之地,顺随自然,无牵无挂。

慢慢地在清道上行走,折椒桂以为。

溯流而上,来到湘水,来到长满香草的水洲。

暂且逍遥自在,手持瑶策,任意徜徉。

登上崑山向远处眺望,在玄阁中高声吟唱。

天亮时,阳光普照,纵目四望,天地无垠。

展翅翱翔,任意奔驰,在这广阔的天地之间。

多么美好的广厦大厦,没有穷尽,没有穷方。

平原辽阔,道路伸展,山川开阔,丘陵绵长。

奋驾四马,周游天下,八面玲珑,到处奔忙。

忽左忽右,忽上忽下,忽快忽慢,忽前忽后。

忽而飘风怒吼,忽而云霓。

云霓忽聚忽散,忽上忽下,忽左忽右。

忽然展翅高飞,忽而俯冲下降。

忽然展翅飞翔,忽然又徘徊彷徨。

忽然展翅飞翔,忽而徘徊彷徨。

忽然展翅飞翔,忽而俯冲下降。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。

忽然展翅飞翔,忽而随风飘荡。