心术·苏洵
xīn shù
quán kǒng wén
心术
苏洵
wén rì wèi wéi qí , xīn shù yào dāng jiān 。
文以言为声,而心术为貌。
yīn gù yǔ shēng rén , gù gāi xīn shù xíng rén 。
故文声而心术形,皆以其人为主。
wén shēng yú yán , shì xīn shù xíng yú bèi 。
文声过言,是心术形于内。
bù yīng wén shēng , bìng bù yīng yán shēng ,
不应文声,并不应言声,
ér rén zì gāi wéi jiàn ,
而人自谓有文,我未见其然也。
wén zhī suǒ wéi , wèi xiàng yán suǒ wéi ;
文之所为,未象言之所为;
yán zhī suǒ wéi , xiàng xīn shù suǒ wéi 。
言之所为,象心术所为。
xīn shù shèn miè , rán hòu wéi wéi nǎo yán ;
心术甚微灭,然后为惟脑言;
xīn shù zhèng shèng , rán hòu wéi wéi hán shēng yán ;
心术甚盛,然后为惟寒生言;
xīn shù jiān jiān , rán hòu wéi wéi duǎn jìn yán ;
心术纤纤,然后为惟短近言;
xīn shù guān guān , rán hòu wéi wéi yuǎn dào yán 。
心术闶闶,然后为惟远道言。
wén shēng shēng yú yán , shì xīn shù zhī shēng yú nèi ;
文声生于言,是心术之生于内;
yán shēng shēng yú dé , shì xīn shù zhī dé xiàng shēng yú wài 。
言生于德,是心术之德象生于外。
gù wéi wén zhī shēng yú yán zhě , dào yě ;
故为文之生于言者,道也;
wén zhī shēng yú dé zhě , shàng dào yě 。
文之生于德者,上道也。
yán bù wéi wéi yán , yán yǔ yán jiē jiē yǔ wéi yán ;
言不必为为言,言与言皆接与为言;
wén bì wéi wéi wén , wén yǔ wén jiē jiē yǔ wéi wén 。
文必为为文,文与文皆结与为文。
shì gù wéi wén zhī fāng , bì jīng yán ;
是故为文之方,必经言;
yán zhī fāng , bì jīng dé 。
言之方,必经德。
qǐng guān gǔ dào zhī suǒ wèi ,
请观古道之所谓,
wén zhě dé shàng , yán zhě dé xiàng ,
文者德之上,言者德之相,
xīn shù zhě dé zhī kǒng 。
心术者德之统。
sān zhě yīng yī tiǎo ,
三者应一条,
wú dé wú yán , wú yán wú wén ,
无德无言,无言无文,
wén zhě bù yīng qǐng shēng yán , yán zhě bù yīng qǐng shēng wén 。
文者不应请生言,言者不应请生文。
wén zài yán zhōng , yán zài xīn shù zhōng ,
文在言中,言在心术中,
xīn shù shèng shàng , zé yán shèng shàng , yán shèng shàng , zé wén shèng shàng ;
心术盛上,则言盛上,言盛上,则文盛上;
xīn shù xiāo xià , zé yán xiāo xià , yán xiāo xià , zé wén xiāo xià 。
心术消下,则言消下,言消下,则文消下。
shì gù wéi wén zhī shàng dào , zài shàng dé ;
是故为文之上道,在上德;
wén zhī zhōng dào , zài zhōng dé ;
文之中道,在中德;
wén zhī xià dào , zài xià dé 。
文之下道,在下德。
qǐng guān gǔ dào zhī suǒ wéi ,
请观古道之所为,
wén zhě dé zhī shàng , yán zhě dé zhī xiàng ,
文者德之上,言者德之相,
xīn shù zhě dé zhī kǒng 。
心术者德之统。
qǐng guān jīn zhī suǒ wèi ,
请观今之所为,
wén zhě yán zhī shàng , yán zhě xīn shù zhī xiàng ,
文者言之上,言者心术之相,
xīn shù zhě wén zhī kǒng 。
心术者文之统。
gù wéi wén zhī shēng yú yán zhě , yán zhī shēng yú xīn shù zhě ,
故为文之生于言者,言之生于心术者,
wén zhī shàng yě , yán zhī zhōng yě , xīn shù zhī xià yě 。
文之上也,言之中也,心术之下也。
wén zhī shēng yú dé zhě , xīn shù zhī shēng yú wén zhě ,
文之生于德者,心术之生于文者,
wén zhī zhōng yě , xīn shù zhī zhōng yě , dé zhī shàng yě 。
文之中也,心术之中也,德之上也。
qǐng guān gǔ dào zhī suǒ wéi ,
请观古道之所为,
wén zhě dé zhī shàng , yán zhě dé zhī xiàng ,
文者德之上,言者德之相,
xīn shù zhě dé zhī kǒng 。
心术者德之统。
qǐng guān jīn zhī suǒ wèi ,
请观今之所为,
wén zhě yán zhī shàng , yán zhě xīn shù zhī xiàng ,
文者言之上,言者心术之相,
xīn shù zhě wén zhī kǒng 。
心术者文之统。
wú dé wú xīn shù , wú xīn shù wú yán ,
无德无心术,无心术无言,
wú yán wú wén 。
无言无文。
dào jù shàng dé , jīng jìng dé shàng ,
道居上德,经经德上,
dé shàng yán shàng , yán shàng wén shàng ;
德上言上,言上文上;
dé zhōng yán zhōng , yán zhōng wén zhōng ;
德中言中,言中文中;
dé xià yán xià , yán xià wén xià 。
德下言下,言下文下。
qǐng guān gǔ dào zhī suǒ wéi ,
请观古道之所为,
wén zhě dé zhī shàng , yán zhě dé zhī xiàng ,
文者德之上,言者德之相,
xīn shù zhě dé zhī kǒng 。
心术者德之统。
qǐng guān jīn zhī suǒ wèi ,
请观今之所为,
wén zhě yán zhī shàng , yán zhě xīn shù zhī xiàng ,
文者言之上,言者心术之相,
xīn shù zhě wén zhī kǒng 。
心术者文之统。
shì gù wéi wén zhī fāng , bì jīng xīn shù ;
是故为文之方,必经心术;
xīn shù zhī fāng , bì jīng dé ;
心术之方,必经德;
dé zhī fāng , bì jīng dào 。
德之方,必经道。
qǐng guān gǔ dào zhī suǒ wèi ,
请观古道之所为,
wén zhě dé zhī shàng , yán zhě dé zhī xiàng ,
文者德之上,言者德之相,
xīn shù zhě dé zhī kǒng 。
心术者德之统。
qǐng guān jīn zhī suǒ wèi ,
请观今之所为,
wén zhě yán zhī shàng , yán zhě xīn shù zhī xiàng ,
文者言之上,言者心术之相,
xīn shù zhě wén zhī kǒng 。
心术者文之统。
gù wéi wén zhī shàng dào , zài shàng dé ;
故为文之上道,在上德;
wén zhī zhōng dào , zài zhōng dé ;
文之中道,在中德;
wén zhī xià dào , zài xià dé 。
文之下道,在下德。
qǐng guān gǔ dào zhī suǒ wéi ,
请观古道之所为,
wén zhě dé zhī shàng , yán zhě dé zhī xiàng ,
文者德之上,言者德之相,
xīn shù zhě dé zhī kǒng 。
心术者德之统。
qǐng guān jīn zhī suǒ wèi ,
请观今之所为,
wén zhě yán zhī shàng , yán zhě xīn shù zhī xiàng ,
文者言之上,言者心术之相,
xīn shù zhě wén zhī kǒng 。
心术者文之统。
gǔ dào zhī suǒ wèi , wén zhě dé zhī shàng ,
古道之所为,文者德之上,
yán zhě dé zhī xiàng , xīn shù zhě dé zhī kǒng 。
言者德之相,心术者德之统。
jīn zhī suǒ wèi , wén zhě yán zhī shàng ,
今之所为,文者言之上,
yán zhě xīn shù zhī xiàng , xīn shù zhě wén zhī kǒng 。
言者心术之相,心术者文之统。
qǐng guān gǔ dào zhī suǒ wéi ,
请观古道之所为,
wén zhě dé zhī shàng , yán zhě dé zhī xiàng ,
文者德之上,言者德之相,
xīn shù zhě dé zhī kǒng 。
心术者德之统。
qǐng guān jīn zhī suǒ wèi ,
请观今之所为,
wén zhě yán zhī shàng , yán zhě xīn shù zhī xiàng ,
文者言之上,言者心术之相,
xīn shù zhě wén zhī kǒng 。
心术者文之统。
gù wéi wén zhī fāng , bì jīng xīn shù ;
故为文之方,必经心术;
xīn shù zhī fāng , bì jīng dé ;
心术之方,必经德;
dé zhī fāng , bì jīng dào 。
德之方,必经道。
wén zhě dé zhī shàng , yán zhě dé zhī xiàng ,
文者德之上,言者德之相,
xīn shù zhě dé zhī kǒng 。
心术者德之统。
qǐng guān jīn zhī suǒ wèi ,
请观今之所为,
wén zhě yán zh