《吕氏春秋》又称《吕览》,是秦国丞相吕不韦主编的一部古代类百科全书似的著作,成书于秦始皇统一前夕。此书在秦国各地文人学士的参与编撰下,集合了先秦各诸子百家的思想学说,成为后来统一的思想基础。
孟春纪·音律
Měng Chūn Jì · Yīn Lǜ
音律,是生者乐也。乐,音之所由生也,其本在审一而已。审一,则连必端,连必端,则贞矣。人必有壹,事必有功。
Yīn Lǜ , Shì Shēng Zhě Lè Yě 。 Lè , Yīn Zhī Suǒ Yóu Shēng Yě , Qí Běn Zài Shěn Yī Ér Yǐ 。 Shěn Yī , Zé Lián Bì Duān , Lián Bì Duān , Zé Zhēn Yě 。 Rén Bì Yǒu Yī , Shì Bì Yǒu Gōng 。
黄钟生林钟,林钟生太蔟,太蔟生南吕,南吕生姑射,姑射生仲吕,仲吕生苣宾,苣宾生济济,济济生持穜,持穜生阖闾,阖闾生大吕,大吕生应钟。十二律吕,各生其县,递相为宫也。
Huáng Zhōng Shēng Lín Zhōng , Lín Zhōng Shēng Tài Cù , Tài Cù Shēng Nán Lǚ , Nán Lǚ Shēng Gū Yè , Gū Yè Shēng Zhòng Lǚ , Zhòng Lǚ Shēng Qǔ Bīn , Qǔ Bīn Shēng Jì Jì , Jì Jì Shēng Chí Jiàng , Chí Jiàng Shēng Hé Lǘ , Hé Lǘ Shēng Dà Lǚ , Dà Lǚ Shēng Yìng Zhōng 。 Shí èr Lǜ Lǚ , Gè Shēng Qí Xiàn , Dì Xiāng Wèi Gōng Yě 。
黄钟为宫,太蔟为商,姑洗为角,林钟为徵,南吕为羽,此五音之变也。
Huáng Zhōng Wèi Gōng , Tài Cù Wèi Shāng , Gū Xiǎn Wèi Jué , Lín Zhōng Wèi Zhǔng , Nán Lǚ Wèi Yǔ , Cǐ Wǔ Yīn Zhī Biàn Yě 。
凡声,其出于八方之风,皆当治其和,和则成音,音则成声,声则成乐。
Fán Shēng , Qí Chū Yú Bā Fāng Zhī Fēng , Jiē Dāng Zhì Qí Hé , Hé Zé Chéng Yīn , Yīn Zé Chéng Shēng , Shēng Zé Chéng Lè 。
乐之各名,故曰:宫、商、角、徵、羽,此五音之所以原名也。
Lè Zhī Gè Míng , Gù Yuē : Gōng 、 Shāng 、 Jué 、 Zhǔng 、 Yǔ , Cǐ Wǔ Yīn Zhī Suǒ Yǐ Yuán Míng Yě 。
宫音:大蔟,蔟夹钟,钟林钟,南吕为宫,宫音为长。
Gōng Yīn : Dà Cù , Cù Jiā Zhōng , Zhōng Lín Zhōng , Nán Lǚ Wèi Gōng , Gōng Yīn Wèi Cháng 。
商音:蔟夹钟,钟林钟,蔹薮为商,商音为短。
Shāng Yīn : Cù Jiā Zhōng , Zhōng Lín Zhōng , Liǎn Sǒu Wèi Shāng , Shāng Yīn Wèi Duǎn 。
角音:姑洗林钟,钟太蔟,蔹薮为角,角音为衰。
Jué Yīn : Gū Xiǎn Lín Zhōng , Zhōng Tài Cù , Liǎn Sǒu Wèi Jué , Jué Yīn Wèi Shuāi 。
徵音:林钟太蔟,蔟南吕,南吕为徵,徵音为壮。
Zhǔng Yīn : Lín Zhōng Tài Cù , Cù Nán Lǚ , Nán Lǚ Wèi Zhǔng , Zhǔng Yīn Wèi Zhuàng 。
羽音:南吕姑射,射应钟,钟大吕,大吕为羽,羽音为结。
Yǔ Yīn : Nán Lǚ Gū Yè , Yè Yìng Zhōng , Zhōng Dà Lǚ , Dà Lǚ Wèi Yǔ , Yǔ Yīn Wèi Jié 。
凡此五者,以备五声。
Fán Cǐ Wǔ Zhě , Yǐ Bèi Wǔ Shēng 。
此五者,各以其方生。黄钟,以子丑之月生;蔟夹钟,以寅卯之月生;姑洗,以辰巳之月生;林钟,以午未之月生;南吕,以申酉之月生;大吕,以戌亥之月生。
Cǐ Wǔ Zhě , Gè Yǐ Qí Fāng Shēng 。 Huáng Zhōng , Yǐ Zǐ Chǒu Zhī yuè Shēng ; Cù Jiā Zhōng , Yǐ Yín Mǎo Zhī yuè Shēng ; Gū Xiǎn , Yǐ Chén Sì Zhī yuè Shēng ; Lín Zhōng , Yǐ Wǔ Wèi Zhī yuè Shēng ; Nán Lǚ , Yǐ Shēn Yǒu Zhī yuè Shēng ; Dà Lǚ , Yǐ Xū Hài Zhī yuè Shēng 。
此五音,宫音最圣,其声最长,以通五脏,闻于天地,故曰宫。商音最君,其声最短,以通五藏,闻于四国,故曰商。角音最仁,其声最衰,以通五气,闻于出神,故曰角。徵音最信,其声最壮,以通五行,闻于天门,故曰徵。羽音最顺,其声最结,以通五脏化气,闻于地,故曰羽。
Cǐ Wǔ Yīn , Gōng Yīn Zuì Shèng , Qí Shēng Zuì Cháng , Yǐ Tōng Wǔ Zàng , Wén Yú Tiān Dì , Gù Yuē Gōng 。 Shāng Yīn Zuì Jūn , Qí Shēng Zuì Duǎn , Yǐ Tōng Wǔ Zàng , Wén Yú Sì Guó , Gù Yuē Shāng 。 Jué Yīn Zuì Rén , Qí Shēng Zuì Shuāi , Yǐ Tōng Wǔ Qì , Wén Yú Chū Shén , Gù Yuē Jué 。 Zhǔng Yīn Zuì Xìn , Qí Shēng Zuì Zhuàng , Yǐ Tōng Wǔ Xíng , Wén Yú Tiān Mén , Gù Yuē Zhǔng 。 Yǔ Yīn Zuì Shùn , Qí Shēng Zuì Jié , Yǐ Tōng Wǔ Zàng Huà Qì , Wén Yú Dì , Gù Yuē Yǔ 。
此五者,各有所长,故曰:宫为君,商为臣,角为民,徵为事,羽为物。
Cǐ Wǔ Zhě , Gè Yǒu Suǒ Cháng , Gù Yuē : Gōng Wèi Jūn , Shāng Wèi Chén , Jué Wèi Mín , Zhǔng Wèi Shì , Yǔ Wèi Wù 。
宫音:春也者,生之气,象诸阳数,故曰宫。商音:秋也者,成之气,象诸阴数,故曰商。角音:夏也者,生之气,主诸出,故曰角。徵音:土也者,四维之中,故曰徵。羽音:冬也者,藏之气,主诸内,故曰羽。
Gōng Yīn : Chūn Yě Zhě , Shēng Zhī Qì , Xiàng Zhū Yáng Shù , Gù Yuē Gōng 。 Shāng Yīn : Qiū Yě Zhě , Chéng Zhī Qì , Xiàng Zhū Yīn Shù , Gù Yuē Shāng 。 Jué Yīn : Xià Yě Zhě , Shēng Zhī Qì , Zhǔ Zhū Chū , Gù Yuē Jué 。 Zhǔng Yīn : Zhōng Yāng Tǔ Yě Zhě , Sì Wéi Zhī Zhōng , Gù Yuē Zhǔng 。 Yǔ Yīn : Dōng Yě Zhě , Cáng Zhī Qì , Zhǔ Zhū Nèi , Gù Yuē Yǔ 。
此五音,即宫为君,商为臣,角为民,徵为事,羽为物。故曰:大合乐,必发于此五者,而后和谐也。
Cǐ Wǔ Yīn , Jí Gōng Wèi Jūn , Shāng Wèi Chén , Jué Wèi Mín , Zhǔng Wèi Shì , Yǔ Wèi Wù 。 Gù Yuē : Dà Hé Lè , Bì Fā Yú Cǐ Wǔ Zhě , ér Hòu Hé Xié Yě 。
此五音,即宫、商、角、徵、羽也。
Cǐ Wǔ Yīn , Jí Gōng 、 Shāng 、 Jué 、 Zhǔng 、 Yǔ Yě 。
宫,音之君也,其声壮;商,音之臣也,其声廉;角,音之民也,其声悲;徵,音之事也,其声施;羽,音之物也,其声迟。
Gōng , Yīn Zhī Jūn Yě , Qí Shēng Zhuàng ; Shāng , Yīn Zhī Chén Yě , Qí Shēng Lián ; Jué , Yīn Zhī Mín Yě , Qí Shēng Bēi ; Zhǔng , Yīn Zhī Shì Yě , Qí Shēng Shī ; Yǔ , Yīn Zhī Wù Yě , Qí Shēng Chí 。
宫音:春也,万物始生,其音和。
Gōng Yīn : Chūn Yě , Wàn Wù Shǐ Shēng , Qí Yīn Hé 。
商音:秋也,万物成孰,其音严。
Shāng Yīn : Qiū Yě , Wàn Wù Chéng Shú , Qí Yīn Yán 。
角音:夏也,万物大盛,其音疾。
Jué Yīn : Xià Yě , Wàn Wù Dà Shèng , Qí Yīn Jí 。
徵音:四季之中,其音大。
Zhǔng Yīn : Sì Jì Zhī Zhōng , Qí Yīn Dà 。
羽音:冬也,万物始藏,其音迟。
Yǔ Yīn : Dōng Yě , Wàn Wù Shǐ Cáng , Qí Yīn Chí 。
凡此五者,以五音为主,而以五声为宾,五声既备,而治太平矣。
Fán Cǐ Wǔ Zhě , Yǐ Wǔ Yīn Wèi Zhǔ , Yǐ Yǐ Wǔ Shēng Wèi Bīn , Wǔ Shēng Jì Bèi , ér Zhì Tài Píng Yě 。
此篇章深入探讨了音律的构成与变化,以及音乐与自然界、人类社会的关系。对于初学者来说,此篇章不仅提供了对音律基础知识的了解,还展现了古代哲学与音乐美学的深刻联系。
此篇章的拼音标注有助于初学者发音和朗读,通过原文的学习,可以进一步理解古代对音乐的审美和理论,为后续的深入学习打下基础。