《劝学》是战国时期思想家、文学家荀子创作的一篇论说文,是《荀子》一书的首篇。原文、拼音及注释如下:
原文:
quàn xué
劝学
jūn zǐ
君子曰:
xué bù quán yě bù lǐ yě 。
学不可以已。
qīng kuò zhōng xíng yàn yǐ xí yǔ
青,取之于蓝,而青于蓝;冰,水为之,而寒于水。
mù zhí zhōng shēng ér zhí zhōng shēng
木直中绳,輮以为轮,其曲中规。
虽有槁暴,不复挺者,輮使之然也。
gù mù shòu shéng zé zhí bìng gǎo shí
故木受绳则直,金就砺则利,
jūn zi bó xué zé zhī lì
君子博学而日参省乎己,
zé zhì huì xiāng tōng ér zhī míng yě
则知明而行无过矣。
gù bù jūnnéng zì wǔ yě
故不积跬步,无以至千里;
bù jī xiǎo liú wú yǐ chéng jiāng hǎi
不积小流,无以成江海。
mǎ shì mǔ mǔ jiē zì zhǎng yě
马是马也,而马生马也,
suí biàn shēng shēng xiàng shàng qì
蹄不可以为马。
mǔ shì shù mǔ zǐ zé suì yǒu shàn shàn
木直中绳,輮以为轮,其曲中规,
suí biàn qū shēng zhí zhě
虽有槁暴,不复挺者,輮使之然也。
gù huǎng huǎng hū rún rǔ zé rì yuán
故吾尝终日而思矣,不如须臾之所学也。
gōng bù dǐng xīn
吾尝跂而望矣,不如登高之博见也。
dēng hé yuán jiē zài qǐng jiù yě
登高而招,臂非加长也,
ér shèng rén suǒ zhàn yě
而见者远;顺风而呼,声非加疾也,
ér wén zhě shuò yě
而闻者彰。
qí dào tuò wú
假舆马者,非利足也,
ér zhì qián yě
而致千里;
fā jiān zhě fēi néng yǐn yě
假舟楫者,非能水也,
ér jué qǐng hàn
而绝江河。
jūn zi shēng fēi xìng yě xiù xìng bù zuò gōng fū
君子生非异也,善假于物也。
qí zhì yú xīn huán
积土成山,风雨兴焉;
jī shuǐ chéng jiāng
积水成渊,蛟龙生焉;
jī gǔ chéng lǐng
积善成德,而神明自得,
sān sān lǐng yǔ
圣心备焉。
gù bù jī jiū wén
故不积跬步,无以至千里;
bù jī xiǎo liú wú yǐ chéng jiāng hǎi
不积小流,无以成江海。
mǎ shì mǔ mǔ jiē zì zhǎng yě
骐骥一跃,不能十步;
dòng zhá zhī mǎ shí jiǔ lì
驽马十驾,功在不舍。
dòng zài jǐn sǔ
锲而舍之,朽木不折;
dòng ér bù shè
锲而不舍,金石可镂。
píng shàng qǔ shēng
蚓无爪牙之利,筋骨之强,
qiǎng shàng yòng xīn lǐng yě
上食埃土,下饮,
yòng xīn yī yě
用心一也。
gù guān shàng yǔ yuán xià
蟹六跪而二螯,
fēi néng wǔ yáng
非蛇鳝之穴无可寄托者,
yòng xīn wù qí duō yě
用心躁也。
拼音:
quàn xué
jūn zǐ yuē
xué bù kě yǐ yǐ
qīng kuò zhōng xíng yàn yǐ xí yǔ
mù zhí zhōng shēng ér zhí zhōng shēng
gù mù shòu shéng zé zhí bǐng gǎo shí
jūn zǐ bó xué zé zhī lì
gù bù jūn néng zì wǔ yě
bù jī xiǎo liú wú yǐ chéng jiāng hǎi
mǎ shì mǔ mǔ jiē zì zhǎng yě
mǔ shì shù mǔ zǐ zé suì yǒu shàn shàn
gù huǎng huǎng hū rú rǔ zé rì yuán
gōng bù dǐng xīn
wú shēng fēi xìng yě xiù xìng bù zuò gōng fū
qí zhì yú xīn huán
jī shuǐ chéng jiāng
jī gǔ chéng lǐng
gù bù jī jiū wén
bù jī xiǎo liú wú yǐ chéng jiāng hǎi
mǎ shì mǔ mǔ jiē zì zhǎng yě
dòng zhá zhī mǎ shí jiǔ lì
dòng zài jǐn sǔ
dòng ér bù shè
píng shàng qǔ shēng
xiè liù kuì ér èr áo
注释:
1. 蓝:蓼蓝,一种可以提取蓝靛作染料的草。
2. 中绳:符合拉直的墨线。
3. 輮:通“煣”,古代用火烤使木弯曲来制造车轮。
4. 规:圆规。
5. 槁暴:干枯。
6. 省:检查,察看。
7. 跬步:半步,古人举足两次所走的大约相当于一步的距离。
8. 骐骥:骏马,古代指良马。
9. 驽马:劣马。
10. 锲而不舍:镂刻不停。
11. 蟹六跪而二螯:蟹属于无脊椎动物,蟹钳在民间通称为螯。
以上即为《劝学》的原文、拼音及注释。希望对您有所帮助。